Kościół

Parafia / Kościół, Patronka, Parafianie / Kościół

Kościół

   19. grudnia 1892 roku ks. dziekan Michalski z Lipin uroczyście poświęcił, a arcybiskup Georg Kopp z Wrocławia w 1895 roku konsekrował kościół pod wezwaniem św. Marii Magdaleny.
   Projekt obecnego kościoła w Chorzowie Starym wykonał Józef Ebers z Wrocławia, konstruktoem był Grundman, zaś kamień węgielny pod jego budowę położył ówczesny proboszcz ks. Franciszek Kania. Wybudowany w latach 1889 - 1892 kościół jest neogotycki, trójnawowy, halowy, na planie krzyża łacińskiego, z wysoką 75-metrową wieżą w fasadzie wschodniej, gdzie znajduje się kruchta wejściowa. Nawa środkowa jest dwukrotnie szersza od naw bocznych, a wszystkie pokryte są sklepieniami krzyżowo-żebrowymi z łukami podsklepiennymi, które spływają na masywne kolumny. Zewnętrznie kościół jest przyporowany. Korpus jest trójprzęsłowy o oknach w ostrołukowych arkadach. Całość wybudowana z cegły, nieotynkowana.
   Kościoł wyposażony został w organy firmy Klimosz-Dyrszlag, które został poświęcone 8 grudnia 1927 roku przez ks.biskupa A. Lisieckiego. Dzisiejsze dzwony konsekrowane zostały 4 listopada 1976 roku przez kd. biskupa dr H.Bednorza. Widnieją na nich napisy: "Św. Maria Magdalena - Wzywam do pokuty", "Św. Franciszek - Ogłaszam wam radoś", "Św. Barbara - Opiekuj się nami". Sa trzecimi dzwonami obecnego kościoła, poprzednie zostały zabrane podczas obu wojn światowych. Kościół został odmalowany w 1992 roku z okazji setnego jubileuszu. Proboszczem wówczas był ks. Jan Piwczyk. Było to drugie malowanie kościoła od czasów jego budowy. Wcześniej odbyło się to w 1972 roku (prob. ks. F. Hornik) po przyznaniu funduszy od kopalni "Prezydent", odpowiedzialną za szkody górnicze, po 15 latach walki także w sądach. Niestety podczas tych prac nie próbowano ratowa bogatej polichromii prof. J. Makarewicza. Wtedy toteż przebudowano główny ołtarz, zlikwidowano boczne ołtarze pozostawiający jedynie ołtarz Mtki Boskiej Różańcowej. Po zdjęciu sukienki i koron z obrazu okazało się, że był to stary obraz Matki Boskiej Piekarskiej, który obecnie znajduje się w ołtarzu głównym.
   Każdego zadziwia zbytnie wychylenie budynku kościoła ku ulicy, jednakże w czasie kiedy budowano kościół była tu niewielka polana i nikt nie przypuszczał, że w przyszłości będzie tu przebiegała ruchliwa ulica.
   Zlokalizowany jest przy ulicy Bożogrobców na wzniesieniu starochorzowskim w miejscu pierwotnego - jeszcze średniowiecznego kościoła. Jest szóstą budowlą sakralną w tym miejscu. O pierwszym kościele praktycznie nic nie wiadomo, jedynie można się domyśleć, iż był to kościół bądź kaplica z drewna. Prawdopodobnie spłonął w 1430 roku podczas najazdu husytów. Drugim był również drewniany kościół, który przetrwał do 1590 roku. Następnie wybudowano trzeci kościół - tym razem murowany, jak wynika z dokumentacji wizytacji kanonicznej z 1598 roku: "Villa Harzow, Ecclesia parochialis murata, tiuli Sanctae Mariae Magdalenae" (wizytował ks. Kazimierz Kazimierski, reprezentujący biskupa krakowskiego Jerzego kardynała Radziwiłła). Dalej można się dowiedzieć, że przykryty był sklepieniem z malowanych desek, ma całe okna, czyste ściany, trzy murowane, konsekrowane ołtarze starannie przykryte, w środku znajduje się obraz Urzyżowanego. Tabernakulum było murowane, chrzcielnica kamienna. Świątynia z zewnątrz była opisana zadowalająco: dach i dzwonnica z dwoma dzwonami były dobre. Kolejny, czwarty, wzniesiony w 1721 roku, spłonął w pożarze w 1782 roku. Po trzech latach zbudowano piątą świątynię w stylu późnobarokowym. Kościół jest murowany, we wnętrzu ustawiono ołtarz główny ze statuą ukrzyżowanego Chrystusa oraz dwa boczne z obrazami NM Panny, św. Marii Magdaleny i jednej w kaplicy Bożego Grobu. Świątynia miała podwójne wezwanie: św. Marii Magdaleny i Narodzenia Matki Najświętszej, lecz główną patronką była pierwsza z nich. Kościół ten rozebrano w latach 1885 - 1886 ze względu na znaczny wzrost liczby parafian, a na placu św. Jana postawiono kościół tymczasowy na okres budowy dzisiejszego kościoła. W miejscu ołtarza tymczasowego kościółka wzniesiono kapliczkę św. Jana Nepomucena.

ŹRÓDŁA:

"Chorzów A.D. 2000" Roman Liczba, Chorzów 2000
"Historia Chorzowa od średniowiecza do 1868 roku", Jan Drabina, Chorzów 1998, Drukarnia Archidiecezjalna w Katowicach
"Parafia św. Marii Magdaleny w Chorzowie na przestrzeni dziejów", Maria Stefańska, Chorzów 1992